{"id":859,"date":"2014-04-18T22:00:50","date_gmt":"2014-04-18T20:00:50","guid":{"rendered":"http:\/\/network23.org\/kame\/?p=859"},"modified":"2017-01-08T15:02:02","modified_gmt":"2017-01-08T13:02:02","slug":"rapor-i","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/network23.org\/kame\/2014\/04\/18\/rapor-i\/","title":{"rendered":"Rapor – I"},"content":{"rendered":"

Kame’yi a\u00e7t\u0131\u011f\u0131m A\u011fustos 2013’ten Nisan 2014’e kadar ka\u00e7 ziyaret\u00e7i geliyor, ne kadar okunuyor veya hangi yaz\u0131lara ilgi var hi\u00e7bir fikrim yoktu. Network23, Mart ay\u0131n\u0131n sonunda Piwik istatistiklerini aktif ettikten sonra blog ziyaret\u00e7ilerinin de say\u0131sal ve baz\u0131 tan\u0131mlay\u0131c\u0131 bilgilerini (Kesinlikle IP ve \u00fclke bilgileri yok. Sadece taray\u0131c\u0131, ekran \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, en \u00e7ok ziyaret edilen yaz\u0131lar, anahtar kelimeler, y\u00f6nlendiren websiteler vb.<\/em>) g\u00f6rebilme f\u0131rsat\u0131m oldu. A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131, bu istatistikler pek \u00f6nemsedi\u011fim veya beni te\u015fvik edici \u015feyler de\u011fil. Hatta hi\u00e7 aktif edilmemesini de isterdim. Malesef, bu tarz hizmet ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z yerlerin i\u015fleyi\u015filerine kar\u0131\u015famad\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u00e7in size sunulan\u0131 kullanmak durumunda kal\u0131yorsunuz.<\/p>\n

Durum b\u00f6yle olunca ben de bundan sonra sizlere Kame’ye ait istatistikleri (15 g\u00fcnl\u00fck<\/em>) \u015feffafl\u0131k amac\u0131yla T\u00fcrkiye’de ve D\u00fcnya’da ya\u015fanan g\u00fcncel konular\u0131 da dikkate alarak payla\u015faca\u011f\u0131m. \u015eimdilik, bu istatistikleri 4 b\u00f6l\u00fcme ay\u0131rd\u0131m. Bu b\u00f6l\u00fcmler s\u0131ras\u0131yla:<\/p>\n

    \n
  1. En \u00e7ok ziyaret edilen yaz\u0131lar,<\/li>\n
  2. Ziyaret\u00e7ilerin i\u015fletim sistemleri,<\/li>\n
  3. Ziyaret\u00e7ilerin kulland\u0131klar\u0131 taray\u0131c\u0131lar,<\/li>\n
  4. Anahtar kelimeler.<\/li>\n<\/ol>\n

    Ziyaret edilen yaz\u0131n\u0131n okunup okunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilemeyece\u011fim i\u00e7in en okunan de\u011fil, en \u00e7ok ziyaret edilen yaz\u0131lar olarak belirttim. Ayr\u0131ca, iPhone, iPad ve iPod’un bir i\u015fletim sistemi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da biliyorum (g\u00fcl\u00fcc\u00fck<\/em>). Analize ba\u015flamadan \u00f6nce ilk olarak Kame’nin tan\u0131m\u0131n\u0131 yapay\u0131m. B\u00f6ylece, analiz daha anlaml\u0131 ve kapsam\u0131 daha belirgin hale gelecektir. Kame; Internet kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131 sans\u00fcr, g\u00f6zetim, eri\u015fim engelleri vb. konularda hem felsefi hem de teknik olarak bilgilendiren, anonimlik ara\u00e7lar\u0131n\u0131 anlat\u0131rken bu ara\u00e7lar\u0131 kullan\u0131ma iten temel nedenleri sayan ve daha sonra kullan\u0131ma ait bilgi veren, bu \u00e7er\u00e7evede siyasi ele\u015ftiriler de getiren, inan\u00e7, dil, etnik kimlik, g\u00f6r\u00fc\u015f gibi ayr\u0131mlar yapmadan herkesin hakk\u0131n\u0131 savunmay\u0131 ama\u00e7layan bir blogdur.<\/strong> Bu tan\u0131m kapsam olarak geni\u015fletilebilir, eksik g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz bir \u015fey olursa l\u00fctfen belirtin.\"yazilar\"<\/a><\/p>\n

    Nisan ay\u0131 itibariyle en \u00e7ok ziyaret edilen yaz\u0131, g\u00fcndemin de s\u0131cak konusu olan Heartbleed<\/a> olmu\u015ftur.\u00a0 D\u00fczenli ziyaret edilen yaz\u0131lar ise Tor’a Giri\u015f<\/a>, DNS Leak Tehlikesi<\/a> ve DNS’in K\u00f6k\u00fc<\/a> olarak durmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, ge\u00e7mi\u015f yaz\u0131lardan PGP Kullan\u0131n<\/a>, Sosyal Medyada A\u00e7\u0131k Hesaplar<\/a> ve \u015eifreler, \u015eifreler ve \u015eifreler<\/a> de az da olsa ilgi g\u00f6rmektedir. Di\u011fer s\u00fctunu Piwik’te ziyaret alan fakat s\u0131ralamaya giremeyen yaz\u0131lar\u0131 ifade etmektedir. Asl\u0131nda bu k\u0131sm\u0131n i\u00e7eri\u011finin bilinmesi de iyi olabilirmi\u015fti. Toplama bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00f6ne \u00e7\u0131kan yaz\u0131lar\u0131 hem benim g\u00f6rmem hem de burada daha a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde ifade etmeme olanak sa\u011flayabilirdi.<\/p>\n

    T\u00fcrkiye’de ya\u015fanan geli\u015fmeleri de dikkate alacak olursak, sans\u00fcr\u00fc ve engeli a\u015fmak i\u00e7in Tor’a olan ilgi Twitter yasa\u011f\u0131n\u0131n kalkmas\u0131ndan azalm\u0131\u015f gibi g\u00f6z\u00fckmekte fakat h\u00e2l\u00e2 Internet kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n yo\u011fun ilgisini \u00e7ekmektedir. Bunu, yaz\u0131n\u0131n herg\u00fcn ortalama 30 tekil ziyaret\u00e7i almas\u0131 da g\u00f6stermektedir. \u00d6te yandan, I2P’ye olan ilginin d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131 da benim a\u00e7\u0131mdan d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fcd\u00fcr. Buna yorum olarak, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n kurulum ve kullan\u0131m kolayl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tercih ettikleri ve bu y\u00fczden de Tor’u tercih ettiklerini getirebilirim. Beni d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcren bir di\u011fer nokta da kullan\u0131c\u0131lar\u0131n sans\u00fcr yaz\u0131lar\u0131ndan \u00e7ok sans\u00fcr\u00fc a\u015fmaya y\u00f6nelmeleridir. Bu analiz \u00e7ok k\u0131sa bir d\u00f6nemi kapsasa da sadece anonimlik ara\u00e7lar\u0131n\u0131n okunuyor olmas\u0131, sans\u00fcr\u00fcn nedenlerini g\u00f6zard\u0131 ediyor ve k\u0131sa vadeli \u00e7\u00f6z\u00fcmlere y\u00f6neliyor olu\u015fumuzdan kaynakland\u0131\u011f\u0131na –kesin nedeni olmamakla birlikte<\/em>– i\u015faret etmektedir.<\/p>\n

    \"sistemler\"<\/a><\/p>\n

    \u0130\u015fletim sistemlerine ait istatistikleri inceleyek olursak, Windows’un bekledi\u011fim gibi bir yo\u011funlu\u011fu g\u00f6z\u00fckmektedir. Anlad\u0131\u011f\u0131m kadar\u0131yla Windows kullan\u0131c\u0131lar\u0131 XP’den sonra 7’ye kaym\u0131\u015f gibi durmaktad\u0131rlar. Benim a\u00e7\u0131mdan sevindirici bir geli\u015fme olarak Android’in 3. s\u0131rada olmas\u0131d\u0131r. GNU\/Linux kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n tedav\u00fclden kalkan Windows XP’nin ve Mac OS’un da gerisinde kalmas\u0131 biraz \u00fczd\u00fc diyebilirim. \u00d6zellikle NSA ve Microsoft i\u015fbirli\u011finin, NSA slaytlar\u0131 ve Snowden’in \u00f6nemle vurgulad\u0131\u011f\u0131 noktalara ra\u011fmen, T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan kullan\u0131c\u0131lar\u0131n ilk olarak T\u00fcrkiye’yi dikkate al\u0131p k\u00fcresel g\u00f6zetim ve izlemenin bu anlamda –kesin nedeni olmamakla birlikte<\/em>– g\u00f6zard\u0131 edilebilir oldu\u011fu \u015feklinde g\u00f6z\u00fckmesidir. Bu sak\u0131n \u015fu anlama da gelmesin; T\u00fcrkiye’de (veya her yerde<\/em>) kullan\u0131c\u0131lar sadece GNU\/Linux kullans\u0131n, ba\u015fka bir \u015fey kullanmas\u0131n. Ben sadece kendi kulland\u0131\u011f\u0131m ve deneyim sahibi oldu\u011fum \u015feyleri \u00f6nerdi\u011fim i\u00e7in m\u00fcmk\u00fcnse Windows kullan\u0131lmamas\u0131n\u0131 ve \u00f6zellikle Windows XP kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n karar vermek ama\u00e7l\u0131 GNU\/Linux denemelerini \u00f6neriyorum. Ayr\u0131ca, sizleri Windows’a ba\u011flayan \u00e7ok belirgin bir \u015fey yoksa (\u00f6rne\u011fin 3D yaz\u0131l\u0131mlar vs<\/em>.) ufak ufak sanal makinelerde GNU\/Linux kurulum ve denemeleri de yap\u0131p g\u00f6\u00e7 i\u00e7in haz\u0131rl\u0131\u011fa ba\u015flayabilirsiniz.<\/p>\n

    \"tarayicilar\"<\/a><\/p>\n

    Taray\u0131c\u0131lar\u0131 inceleyecek olursak, Chrome’un bu kadar y\u00fcksek kullan\u0131m oran\u0131na sahip oldu\u011funu pek d\u00fc\u015f\u00fcnmezdim. Ba\u015fka bir \u015fekilde ifade edecek olursam, Chrome ile Firefox aras\u0131ndaki fark\u0131n en az\u0131ndan bu kadar fazla olmamas\u0131n\u0131 beklerdim. A\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6ylebilirim ki, hem Windows hem de GNU\/Linux kullan\u0131c\u0131lar\u0131 olsun, genel olarak varsay\u0131lan taray\u0131c\u0131lar yerine Chrome’u tercih etmektedirler. \u00c7ok k\u0131sa s\u00fcreli de olsa kulland\u0131\u011f\u0131m Opera’n\u0131n ise anlad\u0131\u011f\u0131m kadar\u0131yla kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131 Chrome’a kapt\u0131rm\u0131\u015f gibi durmaktad\u0131r. Zorlama bir yorum olabilir; Firefox ve Chrome kullan\u0131c\u0131lar\u0131 yeni bir taray\u0131c\u0131 aray\u0131\u015f\u0131nda bu ikisinden birini tercih ederken di\u011ferlerini tercih etmemekte, fakat di\u011fer taray\u0131c\u0131lar\u0131 kullananlar ise yo\u011funluk Chrome’da olmakla birlikte Firefox’a kaymaktad\u0131rlar. Yorumlardan sonra \u015funu da eklemek istiyorum; Chrome’daki kullan\u0131c\u0131 art\u0131\u015f\u0131n\u0131n eri\u015fim engellerini a\u015fmak i\u00e7in kullan\u0131lan ZenMate gibi eklentilere y\u00f6nelimin art\u0131rmas\u0131 da olabilece\u011fi dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Ayn\u0131 durumun Firefox i\u00e7in ge\u00e7erli olmamas\u0131n\u0131n sebepleri konusunda emin olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131 da belirtmeliyim.<\/p>\n

    Son olarak, arama motorlar\u0131nda arat\u0131lan kelimeler \u00fczerinden Kame’ye eri\u015fenlere bakacak olursak:<\/p>\n